Ο ΚΙΝΕΖΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ

 

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Εκπαίδευσης στο Κινέζικο Κουνγκ Φου

 

Από τον Αντώνη Γιαννούλη

 

_____________________________________________________________________

 

Υπάρχουν πολλά διαφορετικά στυλ στο Κινέζικο Κουνγκ Φου. Το καθένα χρησιμοποιεί διαφορετικές τεχνικές άμυνας και επίθεσης, διαφορετικούς τρόπους εκπαίδευσης και μάχης. Αλλά για να μάθει κάποιος σωστά οποιοδήποτε στυλ, δεν υπάρχει παρά μόνο ένας δρόμος:

 

_____________________________________________________________________

♦          ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

 

«Ο τέλειος Δρόμος δε γνωρίζει δυσκολίες, κι αυτό γιατί βρίσκεται μακριά από προτιμήσεις.

 

Και τον εαυτό του δείχνει εύκολα όταν τα αντίθετα ξεπερνώνται.

 

Αν το Δρόμο θέλεις να δεις καθαρά από προτιμήσεις υπέρ ή εναντίον μείνε μακριά.

 

Όταν το Δρόμο δεν κατανοείς βαθειά ταράζεις του νου την ηρεμία δίχως να πετυχαίνεις το σωστό.

 

Τίποτα δεν του χρειάζεται Τίποτα δεν του περισσεύει Κι όπως ο χώρος ο αχανής Τέλειος είναι ο Δρόμος.»

 

Σαν Σεν Τσου

 

(7ος αιώνας)

 

Η λέξη «Δρόμος» στα Κινέζικα προφέρεται «Τάο», όρος που μπορεί να μεταφραστεί με πολλούς τρόπους όπως δρόμος, μέθοδος, πορεία, διδασκαλία, Νόμος, τρόπος, κ.τλ. Ειδικότερα ο όρος αναφέρεται σαν η κατανόηση και η βίωση του σωστού τρόπου ζωής, του σωστού τρόπου συμπεριφοράς και εναρμόνισης με τη ζωή και τους νόμους της Φύσης. Έτσι ο Δρόμος συμβολίζει την εσωτερική και εξωτερική πορεία ανάπτυξης του ανθρώπου σε σχέση με τη ζωή και τη Φύση, ή την ανάπτυξη του μέρους σε σχέση με το σύνολο. Οι παραδοσιακές Κινέζικες μαχητικές τέχνες, γνωστές με τη γενική ονομασία Κουνγκ Φου, δημιουργήθηκαν και αναπτύχθηκαν για να βοηθήσουν τον άνθρωπο στην κατανόηση και τη βίωση του Ταό, του Δρόμου.

 

Το Ταό αναφέρεται από τους Κινέζους δασκάλους και στοχαστές με διάφορα ονόματα, σαν ο Δρόμος των αρχαίων, ο αρχαίος Δρόμος, ο Μεγάλος Δρόμος ή ο Τέλειος Δρόμος. Απευθυνόμενος σε μη Κινέζους αναγνώστες και για να τονίσω την παραδοσιακή Κινέζικη προσέγγιση στο Ταό μέσω της τέχνης του Κουνγκ Φου, χρησιμοποιώ εδώ τον όρο Κινέζικος Δρόμος. Για να κατανοηθεί η φιλοσοφία της εκπαίδευσης στο Κουνγκ Φου, θα σταθούμε σε τρία βασικά σημεία, τα τρία Στοιχεία του Δρόμου, όπως ονομάζονται. Αυτά είναι: 1) Ο Δάσκαλος, 2) ο μαθητής και 3) η διδασκαλία.

 

«Για να γίνει ένας πόλεμος χρειάζονται τρία πράγματα: Εσύ, ο αντίπαλος, και η μάχη. Για να γίνει ένα ταξίδι χρειάζονται τρία στοιχεία: Ο ταξιδιώτης, ο δρόμος, και η κατεύθυνση (το τέρμα) του ταξιδιού. Για να βαδιστεί ο Μεγάλος Δρόμος, τρία πράγματα χρειάζονται: Ο μαθητής, ο Δάσκαλος, και η κατεύθυνση της διδασκαλίας».

 

Ρητό των Σαολίν

 

1. Ο Δάσκαλος

 

Ο μαθητής του παραδοσιακού Κινέζικου Κουνγκ Φου δε μαθαίνει απλά ένα σύνολο σωματικών ασκήσεων ή έναν αριθμό πρακτικών μεθόδων αυτοάμυνας, ούτε ένα άλλο άθλημα ή σπορ, όπως εννοείται ο αθλητισμός γενικά. Αν ο μαθητής είναι σωστός μαθητής και ο δάσκαλός του είναι σωστός δάσκαλος, τότε το πνεύμα της μαχητικής τέχνης, ο Μεγάλος Δρόμος, γίνεται σιγά – σιγά κατανοητός.

 

Γι’ αυτό πρέπει να γίνει κατανοητή σε όλους όσους ασχολούνται με τις παραδοσιακές μαχητικές τέχνες, η σημασία της λέξης «δάσκαλος». Δάσκαλος μαχητικών τεχνών δε σημαίνει απλά προπονητής ή γυμναστής. Δάσκαλος δεν είναι κάποιος που διδάσκει απλά μερικές κινήσεις των χεριών και των ποδιών και τίποτε άλλο. Δάσκαλος δε γίνεται κάποιος απλά με το να έχει το δίπλωμα από κάποιον ή κάποιους άλλους, ούτε με το να έχει μάθει μερικές τεχνικές ή φόρμες ή με το να έχει κερδίσει σε κάποιους αγώνες. Χρειάζονται πολύ περισσότερες γνώσεις, ικανότητες και προσπάθειες για να φτάσει κανείς να είναι πραγματικός δάσκαλος.

 

Δάσκαλος (σι φου) στις Κινέζικες μαχητικές τέχνες ονομάζεται ένας άνθρωπος που έχει φτάσει σε κάποιο επίπεδο πνευματικής και σωματικής ανάπτυξης, πνευματικής και σωματικής ικανότητας, πνευματικής και σωματικής γνώσης. Αυτό το επίπεδο είναι πολύ ψηλότερο από το επίπεδο των άλλων ανθρώπων, και έχει επιτευχθεί μετά από επίμονη εξάσκηση πολλών χρόνων στα σωματικά και πνευματικά γυμνάσματα της μαχητικής τέχνης.

 

Κανένας δε γίνεται δάσκαλος επειδή παίρνει ένα δίπλωμα ή πιστοποιητικό από κάποιον άλλο. Η γνώση και η ικανότητα του δασκάλου παράγεται από κοπιαστική και μακροχρόνια εξάσκηση και εμπειρία, και από κατανόηση και αφομοίωση αυτής της γνώσης και της εμπειρίας μέσα του μετά από μεγάλη προσπάθεια – μεγάλη τόσο σε χρόνο όσο και σε ένταση.

 

Μόνο ένας τέτοιος δάσκαλος μπορεί να διδάξει όχι μόνο τις κινήσεις, αλλά και το νόημα των κινήσεων, όχι μόνο την επιφάνεια, αλλά και το βάθος της μαχητικής τέχνης. Το Ταό, το Δρόμο.

 

Γι’ αυτό όσοι ενδιαφέρονται να μάθουν πραγματικά Κινέζικη μαχητική τέχνη και όχι μόνο πώς να γρονθοκοπούν ή να κλωτσάνε το σάκο ή έναν άνθρωπο, ας ψάξουν να βρουν ένα σωστό δάσκαλο. Όσο δύσκολο κι αν είναι, αξίζει τον κόπο.

 

Ένα μικρό μονοπάτι μπορεί να το διασχίσει κανείς εύκολα και σε μικρό χρόνο. Αλλά ο δρόμος του Κουνγκ Φου, ο Κινέζικος Δρόμος, είναι πλατύτερος αλλά πολύ μακρύς.

 

2. Ο Μαθητής

 

Αν το να βρεθεί ένας σωστός δάσκαλος του Κουνγκ Φου είναι δύσκολο, το να βρεθούν οι σωστοί μαθητές δεν είναι περισσότερο εύκολο.

 

Μέχρι πριν 30 χρόνια στην Κίνα, οι σωστοί δάσκαλοι του Κουνγκ Φου διάλεγαν προσεκτικά τους μαθητές τους. Η παράδοση της επιλογής των μαθητών είναι πολύ παλιά, και ξεκινάει από τα χρόνια του πρώτου μοναστηριού Σάο Λιν, όπου οι μοναχοί – μαθητές του Κουνγκ Φου διαλέγονταν ύστερα από ορισμένα τεστ φυσικής και πνευματικής ικανότητας. Μόνο οι καλύτεροι γίνονταν δεκτοί σα μαθητές του Κουνγκ Φου.

 

«Κάθε ξύλο είναι κατάλληλο για να ριχτεί στη φωτιά, αλλά κάθε ξύλο δεν είναι κατάλληλο για να φτιάξεις με αυτό ένα δόρυ», λέει μια παλιά Κινέζικη παροιμία. «Για την κατασκευή του δόρατος χρειάζεται ένα ξύλο ευθύ, ούτε πολύ βαρύ, για να κινείται εύκολα το δόρυ, ούτε πολύ ελαφρύ, για να έχει το δόρυ σταθερότητα και δύναμη όταν χτυπάς με αυτό. Το ξύλο πρέπει να είναι γερό, για να μη σπάει εύκολα στη μάχη, και να έχει όσο το δυνατό λιγότερους ρόζους για να είναι ευκολότερος ο χειρισμός του.

 

Αυτά είναι τα γνωρίσματα ενός ξύλου που μπορεί, αν πελεκηθεί και διαμορφωθεί κατάλληλα, να γίνει ένα γερό και εύχρηστο δόρυ».

 

Τα ίδια γνωρίσματα απαιτούνται και από έναν υποψήφιο μαθητή του Κουνγκ Φου. Όπως το ξύλο, έτσι κι αυτός πρέπει να είναι ευθύς, ειλικρινής, ίσιος, να μην είναι διπρόσωπος, να μη λέει ψέματα, να μην εξαπατά. Όπως το ξύλο, πρέπει να μην είναι πολύ βαρύς (στο σώμα, για να μπορεί να κινείται γρήγορα, και στο πνεύμα, για να μπορεί να καταλαβαίνει), ούτε πολύ ελαφρύς (στο σώμα, για να έχει σταθερότητα και δύναμη στις κινήσεις του, και στο πνεύμα, να μην είναι ελαφρόμυαλος, επιπόλαιος, κ.τλ.).

 

Ο μαθητής, όπως το ξύλο, πρέπει ακόμα να είναι γερός (στο σώμα, να μην έχει δηλαδή κάποια αναπηρία ή αρρώστια και στο πνεύμα, να μην είναι διανοητικά άρρωστος ή καθυστερημένος). Ακόμα, όπως το ξύλο, ο μαθητής πρέπει να έχει όσο το δυνατόν λιγότερους ρόζους (ελαττώματα, ιδιοτροπίες, έμμονες ιδέες, προκαταλήψεις) για να μπορείς να τον χειριστείς (να τον διδάξεις) ευκολότερα.

 

Αυτά είναι τα γνωρίσματα ενός καλού υποψηφίου που, αν διδαχτεί και διαμορφωθεί κατάλληλα, θα μπορέσει να γίνει χρήσιμος στο Κουνγκ Φου, όπως ένα καλό ξύλο μπορεί να γίνει χρήσιμο δόρυ. Αυτό είναι το νόημα της παροιμίας.

 

Μερικοί άνθρωποι, που στην καθημερινή τους ζωή είναι επιπόλαιοι, ασταθείς, διπρόσωποι, ψεύτες, ιδιότροποι, τεμπέληδες κ.τλ. πιστεύουν ότι αρκεί να γραφτούν σε κάποια σχολή Κουνγκ Φου για να γίνουν καλοί μαθητές ή και δάσκαλοι της τέχνης. Αλλά κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Ακόμα κι αν ένας δάσκαλος τους δεχτεί και προσπαθήσει να τους διδάξει, τα ίδια τους τα ελαττώματα, οι ψυχολογικές τους αδυναμίες και η πνευματική τους αστάθεια δε θα τους επιτρέψουν να αξιοποιήσουν αυτά που διδάσκονται και να προοδεύσουν στο Κουνγκ Φου.

 

Όπως ο καλός ξυλουργός διαλέγει προσεκτικά το ξύλο από το οποίο θα φτιάξει το δόρυ, έτσι και ο σωστός δάσκαλος διαλέγει προσεκτικά μαθητές με σωστό χαρακτήρα και περιεχόμενο τους οποίους μπορεί να διδάξει καλό Κουνγκ Φου.

 

Υπάρχει όμως μια μεγάλη διαφορά μεταξύ του ξύλου και του ανθρώπου. Αν ένας άνθρωπος έχει κάποιο σωματικό μειονέκτημα ή ελάττωμα, δεν αποκλείεται αναγκαστικά από τη μελέτη του Κουνγκ Φου. Αν αυτός ο άνθρωπος έχει δυνατό χαρακτήρα και σταθερότητα πνεύματος, τότε με κατάλληλες προσπάθειες μπορεί σταδιακά να καλύψει ή να ξεπεράσει το μειονέκτημά του και να γίνει καλός μαθητής του Κουνγκ Φου.

 

Αλλά το αντίστροφο δεν μπορεί να συμβεί. Αν δηλαδή κάποιος έχει πολύ γερό και υγιές σώμα, αλλά σοβαρά προβλήματα ψυχολογικά ή διανοητικά, δεν μπορεί να γίνει καλός μαθητής του Κουνγκ Φου.

 

Έτσι, αν σε κάποια σχολή Κουνγκ Φου υπάρχουν μαθητές με ορισμένα σωματικά μειονεκτήματα ή ελαττώματα (ίσως λόγω της ηλικίας, κάποιας αρρώστιας ή ατυχήματος, ακόμα και κληρονομικής προέλευσης), αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι οι μαθητές ή ο δάσκαλος ή η σχολή δεν είναι καλή.

 

Αλλά αν σε κάποια σχολή συναντήσετε μαθητές οι οποίοι εκδηλώνουν γνωρίσματα όπως επιθετικότητα, αλαζονεία, προκλητική συμπεριφορά, ψεύδος, ή άλλα αρνητικά γνωρίσματα χαρακτήρα, τότε η σχολή αυτή δεν εφαρμόζει τα σωστά κριτήρια της επιλογής των μαθητών της και επομένως η διδασκαλία της θα είναι πολύ χαμηλής ποιότητας.

 

Η διαδικασία της επιλογής των σωστών μαθητών, αν και δεν εφαρμόζεται τόσο αυστηρά όσο παλιότερα, εξακολουθεί να εφαρμόζεται στις σωστές σχολές της Κινέζικης μαχητικής τέχνης.

 

«Δε διδάσκω τους αδιάφορους. Δε βοηθώ αυτούς που δεν καταφέρνουν να προσπαθήσουν. Αν διδάξω ένα σημείο ενός θέματος και ο μαθητής δεν καταφέρει να συμπεράνει από αυτό τη συνέχεια, τον παρατάω.»

 

Λουν Γου – Κομφούκιος

 

3. Η Διδασκαλία

 

Σύμφωνα  με  τη  φιλοσοφία του Αρχαίου Δρόμου, για να υπάρξει μια σχολή – όχι μόνο σχολή Κουνγκ Φου, αλλά οποιαδήποτε σχολή – πρέπει να υπάρχουν ταυτόχρονα τρία στοιχεία ή δυνάμεις: Ο δάσκαλος, οι μαθητές και η διδασκαλία.

 

Είναι πολύ σημαντικό να κατανοηθεί αυτό. Αν μια σχολή δεν έχει κάποιο από αυτά τα τρία στοιχεία ή δυνάμεις, δεν μπορεί να είναι σχολή, δηλαδή δεν μπορεί να μάθει κανείς τίποτα εκεί.

 

Ένας δάσκαλος που γνωρίζει τη διδασκαλία αλλά δεν έχει μαθητές, δεν μπορεί να διδάξει κανέναν. Ένας ή περισσότεροι μαθητές χωρίς κάποιον δάσκαλο δεν μπορούν να μάθουν τίποτα. Και η διδασκαλία μόνη της, χωρίς κάποιον να τη διδάσκει και κάποιους να τη διδάσκονται, δεν μπορεί να υπάρξει.

 

Ίσως αυτά να φαίνονται θεωρητικά και πολύ αφηρημένα για να ενδιαφέρουν το μέσο αναγνώστη – αλλά δεν είναι έτσι. Για παράδειγμα, υπάρχουν αυτή τη στιγμή σχολές που λειτουργούν χωρίς δάσκαλο. Μερικοί μαθητές απλά μαζεύονται σε ένα χώρο και εξασκούνται σε αυτό που εκείνοι νομίζουν σωστό, χωρίς την επίβλεψη ή την καθοδήγηση κανενός.

 

Υπάρχουν ακόμα σχολές μαχητικών τεχνών όπου υπάρχει κάποιος δάσκαλος και μερικοί μαθητές, αλλά δεν υπάρχει διδασκαλία, δηλαδή συγκεκριμένη διδασκαλία ορισμένου συστήματος μαχητικών τεχνών. Επειδή ο δάσκαλος δεν ξέρει καμία ιδιαίτερη διδασκαλία παρά μόνο μερικές κινήσεις ή τεχνικές ανακατεμένες από δω κι από κει, προσπαθεί να διδάξει αυτές στους μαθητές του ανακατωμένα και αόριστα.

 

Ένας τέτοιος δάσκαλος ακόμα κι αν αποκτήσει πολλούς μαθητές, δεν μπορεί να πετύχει τίποτα γιατί του λείπει η σωστή διδασκαλία.

 

Υπάρχουν πολλά να πούμε πάνω στο θέμα της διδασκαλίας στο Κινέζικο Κουνγκ Φου. Χωρίς τη σωστή διδασκαλία, τόσο ο δάσκαλος όσο και οι μαθητές απλά χάνουν τον καιρό τους. Η διδασκαλία είναι η αιτία που υπάρχουν οι σχολές, ο λόγος που υπάρχουν οι μαθητές και οι δάσκαλοι. Η διδασκαλία είναι η ίδια η ζωή μιας μαχητικής τέχνης. Αν η διδασκαλία διαστρεβλωθεί, παρερμηνευτεί ή παρεξηγηθεί, τότε η μαχητική τέχνη αρρωσταίνει και γρήγορα εξαφανίζεται – πεθαίνει.

 

Στο μεγαλύτερο μέρος της η διδασκαλία εξαρτάται από το δάσκαλο. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικές οι γνώσεις, οι ικανότητες και η κατανόηση ενός δασκάλου – γιατί το μέλλον της ποιότητας της πολεμικής τέχνης εξαρτάται από το πώς θα διδάξει στους μαθητές του αυτά που ο ίδιος διδάχθηκε, πώς θα τους βοηθήσει να καταλάβουν αυτό που ο ίδιος κατάλαβε – με δυο λόγια πώς θα διατηρήσει την ποιότητα της τέχνης του στις επόμενες γενιές.

 

Τι είναι όμως αυτή η διδασκαλία; Ποια είναι η σωστή και η λάθος διδασκαλία; Ποιος  είναι  ο  κατάλληλος  τρόπος  διδασκαλίας;  Να μερικές ερωτήσεις τεράστιας σοβαρότητας για όσους ασχολούνται σοβαρά με τις μαχητικές τέχνες – μαθητές και δασκάλους.

 

Εδώ πρέπει να πω καθαρά ότι δε θεωρώ τον εαυτό μου ικανό να δώσει μια σωστή απάντηση. Η πείρα και οι γνώσεις μου είναι πολύ περιορισμένες για να τολμήσω να αποπειραθώ κάτι τέτοιο. Αλλά μπορώ να παραθέσω μερικούς κανόνες, όχι δικούς μου κανόνες, αλλά κανόνες του Αρχαίου Δρόμου, του Κινέζικου Δρόμου της διδασκαλίας του Κουνγκ Φου που ξεκινάει από τα μοναστήρια των Σάο Λιν. Οι κανόνες αυτοί έφθασαν σε μένα από το δάσκαλό μου που τους διδάχτηκε από το δάσκαλό του, κι εκείνος από το δικό του δάσκαλο, κ.ο.κ.

 

  1. Για να μπορεί να διδάξει κάποιος πρέπει να έχει κατανοήσει σε κάποιο βαθμό τη διδασκαλία του συστήματός του.

 

Αυτό αναφέρεται όχι μόνο στις κινήσεις, τις τεχνικές και τις φόρμες, αλλά και στις μαχητικές τεχνικές, τους διαφόρους τρόπους προπόνησης και στα αποτελέσματά τους, τις αναπνευστικές και διαλογιστικές μεθόδους, την αγωνιστική και οργανωτική πλευρά του συστήματος, την εξέλιξη του συστήματος στην ιστορική πορεία, την προσαρμογή του στην πολιτιστική και κοινωνική αλλαγή του περιβάλλοντος και τη διατήρηση της ενότητας των πρωταρχικών επιτεύξεων της διδασκαλίας μέσα από την ιστορική εξέλιξη και αλλαγή.

 

Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η κατανόηση τέτοιων πραγμάτων δεν πρέπει να είναι απλά διανοητική ή πληροφοριακή, αλλά πρέπει να είναι αποτέλεσμα συσσωρεμένης εμπειρίας και εξάσκησης πολλών χρόνων του ίδιου του δασκάλου. Μόνο τότε η κατανόηση που πηγάζει από την εμπειρία μπορεί να δώσει καρπούς.

 

  1. Για να μπορεί να διδάξει κάποιος πρέπει να έχει κατανοήσει τη σχέση του με τη διδασκαλία.

 

Αυτός είναι ένας άλλος κανόνας και είναι πολύ χρήσιμος για πολλούς νέους σε ηλικία ή σε βαθμό δασκάλους των μαχητικών τεχνών. Συμβαίνει συχνά κάποιος δάσκαλος με ένα σχετικά ψηλό επίπεδο ικανότητας και γνώσης να υπερεκτιμήσει τις δυνάμεις του και να νομίζει ότι ξέρει ή καταλαβαίνει τα πάντα πάνω στο σύστημά του. Μια τέτοια απατηλή αντίληψη καταλήγει στη διαστρέβλωση της διδασκαλίας του συγκεκριμένου συστήματος.

 

Ένα οποιοδήποτε δίπλωμα ή πιστοποιητικό δασκάλου μαχητικής τέχνης σημαίνει ότι είσαι ικανός να διδάξεις ορισμένα πράγματα γύρω από αυτή την τέχνη – δε σημαίνει ότι μπορείς να διδάξεις τα πάντα, ούτε ότι ξέρεις τα πάντα. Η μαχητική τέχνη, όπως και η ζωή, είναι άπειρη. Μπορεί να έχεις λιγότερη ή περισσότερη πείρα, αλλά ποτέ δεν μπορείς να σκεφθείς ότι ξέρεις τα πάντα – ή ότι ξέρεις πάρα πολλά. Αληθινά σοφός είναι εκείνος που γνωρίζει το μέγεθος της άγνοιάς του. Όχι εκείνος που υπερτιμάει τη γνώση του.

 

  1. Για να μπορεί να διδάξει κάποιος πρέπει να έχει κατανοήσει την προέλευση της διδασκαλίας.

 

Αυτό δεν αναφέρεται μόνο στην ιστορική προέλευση, στην προέλευση του συστήματος μέσα στο χρόνο, αλλά κυρίως στη διαδικασία του σχηματισμού, της εξέλιξης και της εξάπλωσης αυτού του συστήματος. Εξηγώντας την ουσία αυτού του κανόνα, ο δάσκαλος μου είπε: «Όταν ένας άνθρωπος δημιουργήσει κάτι, ένας άλλος άνθρωπος μπορεί να το αγνοήσει, να το αλλάξει ή να το καταστρέψει. Η μαχητική τέχνη δε δημιουργήθηκε από έναν άνθρωπο και γι’ αυτό ένας άνθρωπος δεν μπορεί να την αγνοήσει ή να την καταστρέψει.»

 

Κάθε γνήσια Κινέζικη μαχητική τέχνη δημιουργήθηκε σε μια περίοδο εκατοντάδων ή και χιλιάδων χρόνων, από χιλιάδες ανθρώπους που εξασκήθηκαν, μελέτησαν, δοκίμασαν, δίδαξαν, κι έτσι έφτασε μέχρι εμάς. Η διδασκαλία της είναι το αποτέλεσμα της προσπάθειας και της εμπειρίας όλων αυτών των ανθρώπων, και δεν μπορεί να καταστραφεί ή να αλλάξει από έναν άνθρωπο. Αυτό σημαίνει ότι κάθε δάσκαλος πρέπει να διδάσκει τις παραδοσιακές κινήσεις με τον παραδοσιακό τρόπο, γιατί αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος, όπως αποδεικνύει η εμπειρία χιλιάδων ανθρώπων μέσα στους αιώνες. Η προσπάθεια των σωστών δασκάλων για τη διατήρηση της παράδοσης στις πολεμικές τέχνες δεν είναι άσκοπη. Παράδοση σημαίνει ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να γίνουν ορισμένα πράγματα. Παράδοση είναι π.χ. να πηγαίνουν τα παιδιά στο σχολείο για να μορφωθούν. Ένας άνθρωπος μπορεί να πει: «Εμένα δε μου αρέσει η παράδοση, δε θα στείλω το γιο μου στο σχολείο, δε θα ακολουθήσω την παράδοση». Μπορεί βέβαια να το κάνει, αλλά εκείνο που θα πετύχει θα είναι να στερήσει από το γιό του τη μόρφωση.

 

Αυτό δε σημαίνει ότι ο μαθητής ή ο δάσκαλος της μαχητικής τέχνης πρέπει να γίνει φανατικός ή σκλάβος της παράδοσης. Σημαίνει πως πρέπει να χρησιμοποιήσει την παράδοση για να αποκτήσει ικανότητα και γνώση. Όταν τις αποκτήσει σε μεγάλο βαθμό, η ικανότητα και η γνώση του θα τον βοηθήσουν να κατανοήσει την αλήθεια της παράδοσης και έτσι να ελευθερωθεί από την παράδοση. Αλλά αυτό απαιτεί πολύχρονη εκπαίδευση, προσπάθεια και μελέτη.

 

Ίσως μερικοί να ξαφνιαστούν διαβάζοντας όλα αυτά, γιατί δεν έχουν γίνει γνωστά στο πλατύ κοινό, που νομίζει ότι το Κινέζικο Κουνγκ Φου είναι απλά «ένα είδος πυγμαχίας με κλωτσιές».

 

Στην εποχή των Σάο Λιν έπρεπε να περάσουν τρία χρόνια δοκιμασίας ενός υποψηφίου προτού γίνει δεκτός σα μαθητής της τέχνης του Κουνγκ Φου, δέκα τουλάχιστον χρόνια μαθητείας προτού ο μαθητής αποκτήσει τον τίτλο του δασκάλου και είκοσι με τριάντα χρόνια εκπαίδευσης προτού ο δάσκαλος ανακηρυχτεί «κυρίαρχος» (μάστερ) της τέχνης. Στη Δύση, όπου ο κόσμος δε γνωρίζει αρκετά για το Κινέζικο Κουνγκ Φου, πολλοί μαθητές περιμένουν ότι σε ένα ή δύο χρόνια εκπαίδευσης θα γίνουν δάσκαλοι και σε άλλο ένα ή δύο χρόνια θα γίνουν μάστερ. Και όταν αυτό δε γίνεται, απογοητεύονται ή σταματούν την εξάσκηση ή αυτοονομάζονται «δάσκαλοι» και «μάστερ», εξαπατώντας τον εαυτό τους και τους άλλους.

 

Αλλά όπου υπάρχει το ψεύτικο, υπάρχει και το αληθινό. Όπου υπάρχει η απομίμηση υπάρχει και το αυθεντικό. Μολονότι η τέχνη του Κουνγκ Φου διδάσκεται τώρα έξω από τα μοναστήρια και η εκπαίδευση είναι λιγότερο σκληρή γενικά, η ουσία της διδασκαλίας παραμένει η ίδια καθώς μεταβιβάζεται από δάσκαλο σε μαθητή στο πέρασμα των αιώνων.

 

Ο δάσκαλος, οι μαθητές και η διδασκαλία του αρχαίου Κινέζικου Δρόμου είναι ακόμα ζωντανοί.

 

«Ανησυχία και αμφιβολία. Όσο μεγαλύτερα είναι αυτά τόσο πιο εύκολα το Δρόμο χάνεις. Γι’ αυτό όσο πιο πολύ μπορείς από αυτά μείνε μακριά. Για να μην ξεστρατίσεις από το Δρόμο. Ήρεμος και μεγαλόκαρδος είναι ο Μεγάλος Δρόμος. Χωρίς ευκολίες, από δυσκολίες μακριά. Με τα πράγματα να συμβαδίζεις, και στο Δρόμο θα βρεθείς. Ήρεμα, άνετα, χωρίς ταραχή. Όταν όμως οι σκέψεις σου κάπου δεμένες είναι από την αλήθεια φεύγεις μακριά.»

 

Σαν Σεν Τσαου